Iedereen kent het: je maakt een foto van iets moois, maar later herinner je je het moment zelf nauwelijks. Je hebt het bewijs op je telefoon, maar de details zijn weg. En dat is geen toeval. Onderzoek suggereert dat het maken van een foto soms juist kan zorgen dat je minder onthoudt.
Je telefoon neemt het over
In 2014 deed psycholoog Linda Henkel een eenvoudig experiment. Proefpersonen liepen door een kunstmuseum. Van sommige voorwerpen maakten ze een foto; andere bekeken ze alleen.
Een dag later bleek dat ze zich van de gefotografeerde voorwerpen minder herinnerden. Ze wisten minder details en herkenden minder goed wat ze hadden gezien. Henkel noemde dit het photo-taking-impairment effect. De verklaring klinkt logisch: als je weet dat je een foto hebt, hoef je zelf minder te onthouden. Je telefoon wordt dan een soort extern geheugen.
Maar het effect trad ook op bij mensen die niet verwachtten de foto’s ooit terug te kijken. Waarschijnlijk verdeelt fotograferen dus je aandacht. Terwijl je kijkt, ben je ook bezig met het maken van een beeld: het kader kiezen, scherpstellen en het licht controleren. Het moment wordt daardoor niet minder echt. Maar je brengt er minder van mee naar huis.
Beter kijken helpt
De camera is natuurlijk niet de schuldige. Het gaat er vooral om hoe je hem gebruikt. In Henkels onderzoek verdween het geheugenverlies bijna helemaal wanneer deelnemers inzoomden op één onderdeel van een voorwerp. Ze onthielden zelfs de delen die buiten beeld bleven beter dan mensen die alleen hadden gekeken.
Meer aandacht, minder verlies.
Kijk dus eerst goed. Maak dan pas de foto. Zo gebruik je de camera niet om het moment te vervangen, maar om er nog bewuster naar te kijken.
Reactie plaatsen
Reacties